Spod Tatr

Regle z Poronina

Regle z Poronina

 

to wielko rodzina

 

Historia regionalnego zespołu

 

Od samego początku zespół regionalny Regle z Poronina bierze aktywny udział w życiu kulturalnym regionu, partycypując w wielu lokalnych imprezach i zdobywając liczne nagrody oraz wyróżnienia. Regle promują zresztą podhalańską kulturę nie  tylko w kraju, ale i za granicą, występując m.in. na Litwie, w Portugalii czy nawet Kanadzie. Od czego się wszystko zaczęło?

 

ZDJĘCIA Fotografia Pietruszka

  

Zespół Regle powstał 23 marca 1974 r. na zebraniu Rady Gminnego Ośrodka Kultury na wniosek Naczelnika Urzędu Gminy w Poroninie - Tadeusza Galicy. Kierownikiem i instruktorem liczącego wtedy 24 osoby zespołu został Jan Jędrol,  działacz Związku Podhalan. W skład zespołu weszli przede wszystkim wnukowie Stanisława Budza-Lepsioka „Mroza”. Ze względu na fakt, że stanowili oni znaczną część Regli, w ramach głosowania zespół przyjął imię tego najsłynniejszego podhalańskiego dudziarza i ikony góralskiej kultury. W czasie wakacji i ferii zimowych zespół występował dla turystów odwiedzających Poronin, a poza sezonem - podczas licznych uroczystości odbywających się na terenie gminy. Regle od samego początku brały też udział w konkursach zespołów regionalnych, zdobywając nagrody i wyróżnienia. Uczestniczyły także we wszystkich posiadach organizowanych przez Związek Podhalan, pod którego patronatem (prezesem wybrano wtedy Jana Jędrola) działały od  1974 r. do zawieszenia działalności w 1981 r.

 
 AUTOR

Izabela Trojanowska:

z wykształcenia polonistka, z zawodu redaktor i PR-owiec, miłośniczka podróży i poprawności językowej



Akcja reaktywacja!

16 lutego 2001 r., czyli po 20-letniej przerwie, postanowiono zespół reaktywować. Kierownikiem jest dzisiaj Maria Dawidek - członek zarządu poroniańskiego oddziału Związku Podhalan, będącego niezmiennie patronem zespołu. Obecnie Regle  noszą imię Jana Jędrola i współpracują na co dzień z Towarzystwem Przyjaciół Kultury Podhalańskiej Regle. W prawidłowym funkcjonowaniu zespołu pomagają czynnie od początku reaktywacji Zofia Malacina, Tadeusz Dorula, Halina Czernik i  Stanisław Galica-Dorula. Dziś do grona aktywnie działających na rzecz Regli zaliczyć trzeba też Józefa Balickiego i Katarzynę Cudzich. W zespole funkcjonują cztery grupy wiekowe: dla przedszkolaków, młodzieży, dorosłych oraz seniorów. Mają  one odpowiednie nazwy - Mini Regle, Małe Regle, Młodzieżowe Regle i Regle Seniorzy. W próbach aktywnie uczestniczy 120 osób. Trzon muzyczny stanowią muzycy znanych poroniańskich rodzin. Od 2 lat przy zespole działa też szkółka nauki gry na skrzypcach i basach pod kierownictwem Dawida Czernika - znanego góralskiego skrzypka, multiinstrumentalisty i kompozytora.


Występy w kraju i za granicą

Zespół bierze aktywny udział w życiu kulturalnym regionu, uczestnicząc w wielu imprezach regionalnych odbywających się na terenie gminy Poronin oraz Powiatu Tatrzańskiego. Wśród nich wymienić trzeba m.in. „Poroniańskie Lato”,  „Poroniańskie Śpasy”, „Święto Misia i Bartników”, „Majówkę Tatrzańską” czy „Tatrzańskie Wici”. Regle występują też za granicą, m.in. na Litwie, Węgrzech, Słowacji, Cyprze, w Turcji, Bośni i Hercegowinie, Czechach, Hiszpanii, Grecji,  Bułgarii, Kanadzie, Portugalii, Tunezji, Serbii czy we Włoszech. Podczas występów prezentują zarówno góralski taniec, śpiew i muzykę, jak i tradycję oraz obrzędy. - Regle promują Poronin w kraju i za granicą, kultywując bogate obyczaje Podhala  oraz pielęgnując i rozwijając jego tradycje kulturowe. Jego członkowie są żywym dowodem na to, że ojczyste strony kochać można prawdziwą miłością - komentuje Maria Dawidek. Na co dzień w góralskich domach rozmawia się z dziećmi gwarą, a taniec i śpiew są nieodłącznym elementem życia. Młodzi Górale z podobnym zapałem co dorośli kultywują tradycje i obyczaje góralskie przekazywane im przez dziadków i rodziców. Dlatego aż 1/3 zespołu stanowi najmłodsza  grupa. - Ponieważ na naszym terenie dużo się mówi na temat osiągnięć naszego zespołu, rodzice zachęcają dzieci do uczestniczenia w zajęciach. Mało jest takich, które nie chciałyby kontynuować nauki śpiewu i tańca góralskiego w starszych grupach - cieszy się kierownik Regli. - Jestem przekonana, że praca i poświęcenie, które wkładamy w przygotowanie naszych zespołów do udziału w festiwalach, nie idą na marne. Programy przez nie realizowane przedstawiają tradycyjne, nierzadko już zapomniane bądź niepraktykowane, obrzędy charakterystyczne dla podhalańskiej kultury. By zrekonstruować w sposób autentyczny dany obrzęd, sięgamy do pamięci naszych dziadków oraz tekstów źródłowych. Seniorzy w naszym zespole stanowią wielką wartość, gdyż to oni przekazują kolejnemu pokoleniu, jak dawniej wyglądał śpiew, taniec oraz życie Górali na Podhalu. Festiwale folklorystyczne mobilizują do wytężonej pracy, pokazują różnorodność polskiej kultury i są  poszanowaniem dorobku kulturalnego poprzednich pokoleń - dodaje.

 
 
 

Złote Serca, Kierpce i Ciupagi

Poroniański zespół może pochwalić się licznymi nagrodami, zdobytymi podczas występów zarówno w regionie, jak i w kraju i za granicą. Spośród niezliczonych wyróżnień podkreślić należy m.in. Złote, Srebrne i Brązowe Żywieckie Serce, czyli główne nagrody na Festiwalu Górali Polskich w Żywcu, Złotą i Srebrną Ciupagę, Nagrodę Publiczności oraz Nagrodę Burmistrza - główne nagrody na Międzynarodowym Festiwalu Folkloru Ziem Górskich w Zakopanem, nagrodę Grand Prix na  Międzynarodowym Festiwalu w Polanicy Zdrój oraz Grand Prix za Szopkę Betlejemską czy Złote i Srebrne Kierpce zdobyte przez Małe Regle na Tatrzańskim Festiwalu dziecięcych zespołów regionalnych. Lista ta zresztą jest wielokrotnie dłuższa,  ponieważ Regle corocznie zdobywają od kilku do kilkunastu nagród i wyróżnień.

 
 

„REGLE Z PORONINA TO WIELKO RODZINA JAK FCEMY SUKCESOW MUSIMY TAK TRZYMAĆ!

 

Za całokształt osiągnięć w dziedzinie szerzenia kultury zespołowi przyznano zaś:

  • w 2013: Markę Tatrzańską (przyznaną przez Starostwo Powiatowe w Zakopanem),
  • w 2014: Nagrodę Okolicznościową Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego,
  • w 2015: Nagrodę im. Oskara Kolberga,
  • w 2017: Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”,
  • w 2017: Nagrodę Orkana.

 

 

Wszystkie nagrody oraz 20 kronik (prowadzonych najpierw przez Janusza Wyrostka, a potem przez Zofię Gierobę) znajdują się w zespołowej izbie, mieszczącej się w poroniańskim Gminnym Ośrodku Kultury „Wańkówka” przy ul. Piłsudskiego 2. Od tańca i śpiewu po góralską operę Wielkim wydarzeniem w historii zespołu było wystawienie opery góralskiej pt. Naski Świat według libretta Franciszka Łojasa Kośli, w reżyserii Stanisławy Trebuni-Staszel i Macieja Czernika. Opera doczekała  się też swojej wersji filmowej. Jej produkcja trwała prawie rok. Naski Świat to opowieść z jednej strony o miłości chłopca i dziewczyny, z drugiej - o miłości do ojczystej ziemi, do jej tradycji i obyczajów. Historia Marysi i Jaśka łączy czas  rzeczywisty z przeszłością. Opera pełna jest zarówno zadumy, jak i góralskiego humoru oraz wiernie odtworzonych regionalnych obyczajów. Drugim ważnym projektem zespołu było wystawienie widowiska dedykowanego pamięci Jana Pawła II  pt. Regle dla błogosławionego Jana Pawła II, którego autorem była Maria Stoch, a reżyserem Andrzej Stoch w konsultacjach z dr Stanisławą Trebunią Staszel. Oprawą muzyczną do obydwu utworów zajął się Dawid Czernik. Zarówno opera, jak i  widowisko nagrane zostały na płyty DVD. Zespół ma na swoim koncie jeszcze kilka innych nagrań, a wśród nich m.in.: Posiady Poroniańskich Regli, Boże Narodzenie na Podhalu oraz Hej, Poronin, Poronin.

 

Dodaj komentarz

Komentarze